Bir bilgisayar ilk kurulduğunda hızlı açılır, programlar anında yanıt verir. Aylar geçtikçe aynı makine açılışta dakikalarca bekletmeye, pencereler arasında geçişte takılmaya başlar. Çoğu durumda donanım eskimediği için değil, sistem üzerinde biriken yükler nedeniyle olur bu. Windows hızı artırma çalışması da bu yüzden yeni parça almakla değil, arka planda çalışan gereksiz işleri temizlemekle başlar. Aşağıdaki adımları sırayla uygularsanız, çoğu bilgisayarda tek bir öğleden sonrada gözle görülür bir fark elde edebilirsiniz.
Bilgisayarınızın açılması neden uzun sürüyor sorusunun en yaygın cevabı, Windows ile birlikte otomatik başlayan uygulamalardır. Kurduğunuz her indirme yöneticisi, mesajlaşma programı ve yazıcı yardımcı yazılımı kendini bu listeye eklemek ister. Sonuçta masaüstü göründükten sonra bile sistem birkaç dakika daha meşgul kalır.
Görev Yöneticisi'ni Ctrl + Shift + Esc tuşlarıyla açın ve Başlangıç sekmesine geçin. Burada her uygulamanın yanında bir "başlangıç etkisi" değeri görürsünüz. Yüksek etiketli olanlar önceliğiniz olsun.
Bu mantık yalnızca masaüstü için geçerli değil; telefonlarda da otomatik açılan uygulamaları kapatmak benzer bir rahatlama sağlar. İki platformda da temel fikir aynıdır: kullanmadığınız bir yazılımın sürekli hafızada durmasına gerek yoktur.
Sistem diski dolmaya yaklaştığında Windows geçici dosyalarını yazacak yer bulamaz ve her işlem yavaşlar. Özellikle işletim sisteminin bulunduğu bölümde en az %15 boş alan bırakmayı hedefleyin.
Ayarlar içindeki Sistem > Depolama ekranı, alanın nereye gittiğini kategorilere ayırarak gösterir. Buradan başlayın:
Depolama Duyarlılığı özelliğini açarsanız Windows bu temizliği belirli aralıklarla kendisi yapar. Aynı yaklaşımın mobil karşılığını merak ediyorsanız, Android tarafında depolama boşaltma yöntemleri de büyük ölçüde önbellek ve indirilen dosya mantığına dayanır.
Kurulu ama aylardır açılmamış programlar yalnızca yer kaplamaz; bir kısmı hizmet olarak arka planda çalışmaya devam eder. Ayarlar > Uygulamalar listesini boyuta göre sıralayın ve tanımadığınız, kullanmadığınız her şeyi kaldırın. Yeni bilgisayarlarla gelen deneme sürümü yazılımlar bu listenin başında yer alır.
Ardından Görev Yöneticisi'nin İşlemler sekmesinde CPU ve bellek sütunlarına tıklayarak sıralama yapın. Boştayken bile kaynak tüketen bir uygulama görürseniz nedenini araştırın. Tarayıcılar bu listenin sabit müdavimidir; çok sayıda sekme ve eklenti açıkken Chrome'un yavaşlaması ayrı bir başlık altında ele alınacak kadar yaygın bir durumdur.
Aynı işi yapan iki program kurmayın. İki antivirüs, iki disk temizleyici veya iki bulut istemcisi birbirinin işini tekrarlar ve sistemi gereksiz yere meşgul eder.
Yazılım tarafını temizledikten sonra sıra ayarlara gelir. Küçük değişikliklerle önemli fark yaratabileceğiniz birkaç nokta var:
| Ayar | Ne yapmalı | Neden |
|---|---|---|
| Güç planı | Dizüstünde fişteyken "En iyi performans" seçin | İşlemci düşük frekansta kilitli kalmaz |
| Görsel efektler | Animasyon ve gölgeleri kapatın | Eski donanımda arayüz belirgin şekilde hızlanır |
| Ekran kartı sürücüsü | Üreticinin sitesinden güncelleyin | Görüntü takılmaları çoğunlukla sürücü kaynaklıdır |
| Windows Update | Bekleyen güncellemeleri tamamlayın | Yarım kalan güncelleme sürekli arka planda çalışır |
Görsel efektler için Başlat menüsüne "performans" yazıp Windows'un görünümünü ve performansını ayarlama seçeneğini açabilirsiniz. "En iyi performansı ayarla" seçeneği arayüzü sadeleştirir; yazı tiplerinin düzgün görünmesi için yalnızca yazı tipi yumuşatma seçeneğini işaretli bırakmanız yeterli olur.
Temizlik tek seferlik bir iş değil. Ayda bir kez on dakikanızı ayırıp başlangıç listesini kontrol etmek, geçici dosyaları silmek ve kullanmadığınız programları kaldırmak, bilgisayarın yeniden yavaşlamasını büyük ölç